Coraz więcej przedsiębiorców szuka nowych sposobów na radzenie sobie z kosztami energii, w tym poprzez monitorowanie zużycia energii i wdrażanie praktyk jej oszczędzania. Wdrożenie nawet kilku prostych działań pozwala nie tylko obniżyć rachunki za prąd, ale też uniknąć wyższych opłat w przyszłości.
Pomagają w tym proste nawyki, np. gaszenie światła w każdym pomieszczeniu oraz edukacja pracowników. Warto też śledzić zmiany na rynku ze względu na pojawiające się możliwości dofinansowania.
Spis treści
Inteligentne liczniki – źródło wiedzy o zużyciu energii
Inteligentne liczniki energii, nazywane także licznikami zdalnego odczytu, to nowoczesne urządzenia, które automatycznie rejestrują zużycie energii elektrycznej i przekazują dane bezpośrednio do systemu operatora. Dzięki nim użytkownik nie musi już samodzielnie spisywać stanu licznika ani czekać na wizytę inkasenta.
Nowoczesne liczniki energii są nie tylko narzędziem pomiarowym, lecz także źródłem cennych danych. Pozwalają śledzić zużycie prądu, analizować trendy i zidentyfikować okresy największego poboru mocy. Kluczową funkcją tych urządzeń jest rejestrowanie wielkości i charakteru obciążenia (profilu poboru energii).
Dzięki inteligentnym licznikom energii możesz:
- rozliczać się na podstawie rzeczywistego zużycia, bez ryzyka niedopłat lub nadpłat,
- wyeliminować błędy wynikające z ręcznego spisywania odczytów,
- skuteczniej kontrolować opłaty za zużycie energii – monitorowanie na bieżąco może przełożyć się na niższy koszt energii.
Badania eksperckie potwierdzają, że po wdrożeniu inteligentnych liczników i podstawowego monitoringu energii firmy i gospodarstwa domowe redukują rachunki o 5-15 procent – bez inwestycji w nowy sprzęt, a jedynie dzięki lepszemu zarządzaniu zużyciem. Doświadczenia krajów UE wskazują, że odczyt danych w cyklu godzinowym umożliwia uzyskanie oszczędności na poziomie 6-10 proc[1].
W przypadku TAURONA wymiana tradycyjnego licznika na inteligentny – w ramach oficjalnego harmonogramu operatora – jest bezpłatna dla klientów i nie wymaga dodatkowych formalności. Jedynie wymiana poza kolejnością jest limitowana i płatna.
TAURON sukcesywnie wymienia tradycyjne liczniki na inteligentne w całym swoim obszarze działania. Do 2031 r. wszyscy klienci będą mieli już zamontowane nowe urządzenia.Wymiana odbywa się według ustalonego harmonogramu. Szacowany termin sprawdzisz na stronie: www.tauron-dystrybucja.pl, podając numer Punktu Poboru Energi (PPE). W pierwszej kolejności nowe liczniki montowane są u nowo przyłączanych klientów oraz prosumentów. Cały proces jest realizowany przez wykwalifikowanych pracowników TAURONA i nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi kosztami dla klienta.
Wdrożenie inteligentnych liczników oraz monitoringu zużycia energii może przełożyć się na realne oszczędności w firmie.
![]()
Inteligentny licznik może ułatwić Ci codzienne zarządzanie energią, zapewnić większą wygodę i realne oszczędności w domowym budżecie.
Harmonogramy zużycia energii – oszczędność dzięki planowaniu
Każda firma ma swój rytm pracy – wykorzystanie harmonogramów zużycia energii pozwoli Ci dopasować działanie urządzeń do rzeczywistych potrzeb.
Przykłady praktycznych rozwiązań:
- Zastosuj stopniowy rozruch urządzeń. Dotyczy to zwłaszcza maszyn o dużym poborze mocy, takich jak sprężarki, pompy, wentylatory, piece elektryczne, maszyny produkcyjne czy systemy klimatyzacji. Zamiast uruchamiać je wszystkie jednocześnie na początku dnia pracy, wprowadź harmonogram rozłożony w czasie. Jak wskazują analizy rynkowe, takie działanie może zredukować chwilowe, maksymalne zapotrzebowanie na moc umowną nawet do 30 proc. Wielkość oszczędności zależy od skali działalności i specyfiki parku maszynowego[2].
- Dostosuj pracę ogrzewania i klimatyzacji. Systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja) można zaprogramować tak, aby uruchamiały się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem pracy i wyłączały automatycznie po jej zakończeniu lub na krótko przed nim. Czas potrzebny na uzyskanie komfortowej temperatury jest różny – przykładowo może to być 30 minut, ale zależy on m.in. od izolacji budynku, temperatury zewnętrznej i wydajności urządzeń. Inteligentne systemy zarządzania budynkiem (BMS) same dobierają optymalny czas startu, ucząc się charakterystyki obiektu[3].
- Wprowadź automatyczne wyłączanie systemów, które nie muszą pracować non-stop. Dotyczy to np. oświetlenia w rzadko używanych pomieszczeniach (czujniki ruchu) czy wentylacji. Jeśli Twoja firma pracuje w standardowych godzinach (np. 8-16, od poniedziałku do piątku), warto wypracować nawyk odłączania od zasilania stanowisk pracy – komputerów, monitorów, drukarek i innych urządzeń peryferyjnych. Nowoczesne listwy zasilające z programatorem czasowym mogą to zrobić automatycznie[4].
- Dzięki kontroli pracy urządzeń przez sieć sprawdzisz, czy są one używane zgodnie z zasadami obowiązującymi w firmie.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska publicznie zachęca do oszczędzania energii w godzinach szczytu i przesuwania zużycia na inne pory dnia. Informacje o przewidywanych godzinach szczytowego zapotrzebowania na energię w Polsce publikują codziennie Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE)[5].
Zmiana harmonogramu przynosi znaczące oszczędności, zwłaszcza gdy firma korzysta z grup taryfowych z rozróżnieniem na strefy czasowe (dzień/noc). Takie planowanie ułatwia skuteczne zarządzanie energią i obserwowanie zależności między czasem pracy urządzeń a faktycznym zużyciem w danej przestrzeni.
Tauron oferuje różne grupy taryfowe – dla firm dostępne są grupy z oznaczeniami C. Dla małych i średnich przedsiębiorstw skierowane są dwustrefowe grupy taryfowe C12a i C12b, pozwalające przedsiębiorcom na lepsze zarządzanie kosztami energii w zależności od pory dnia. W przypadku grupy taryfowej C12a cena jest niższa w strefie nocnej, a wyższa w dziennej. Grupa taryfowa C12b różnicuje ceny w zależności od strefy szczytowej i pozaszczytowej.
Automatyzacja i inteligentne sterowanie energią
Automatyzacja w firmie nie musi być skomplikowanym procesem. W małych i średnich firmach świetnie sprawdzają się:
- inteligentne gniazdka i listwy zasilające, które odcinają prąd w trybie czuwania,
- systemy HVAC dopasowujące temperaturę do liczby osób w pomieszczeniu,
- inteligentne termostaty, które reagują na aktualne potrzeby związane z zużyciem energii, optymalizacją kosztów operacyjnych i komfortem pracy.
.Wdrożenie systemów inteligentnego monitoringu i automatyzacji budynków pozwala zidentyfikować i wyeliminować straty energii. Według opracowań technicznych redukcja zużycia energii dzięki automatyzacji wynosi od 10 nawet do 25 proc. w zależności od specyfiki obiektu, rodzaju zainstalowanych systemów oraz zakresu automatyzacji[6].
Nowoczesne technologie smart home oraz koncepcja inteligentnego domu coraz częściej wykorzystywane są w środowisku biurowym, co przekłada się na oszczędności energii i komfort użytkowania.
Coraz więcej firm wdrażających efektywność energetyczną korzysta z systemów inteligentnego zarządzania: BMS i EMS.
BMS (Building Management System) to zaawansowane rozwiązanie dedykowane do zarządzania wszystkimi systemami technicznymi budynku. System BMS integruje instalacje takie jak ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja, oświetlenie, a także systemy zasilania i bezpieczeństwa. Pozwala na centralne sterowanie, monitorowanie i automatyzację wszystkich tych elementów z jednego miejsca.
EMS (Energy Management System) jest specjalistycznym oprogramowaniem, które koncentruje się bezpośrednio na zarządzaniu energią. System monitoruje zużycie energii w czasie rzeczywistym, identyfikuje obszary wysokiego poboru mocy, analizuje schematy użytkowania i wskazuje możliwości oszczędzania.
BMS steruje urządzeniami, EMS optymalizuje ich pracę pod kątem efektywności energetycznej. BMS zarządza wszystkimi systemami budynku, natomiast EMS specjalizuje się w energii. W praktyce systemy te najczęściej działają razem, dając firmie pełną kontrolę nad zużyciem mediów i kosztami operacyjnymi[7].
Modernizacja oświetlenia i sprzętu
Dzięki technologii opartej na diodach LED energia elektryczna przekształcana jest w światło przy minimalnej utracie ciepła. W porównaniu z tradycyjnymi żarówkami żarowymi, diody LED zużywają znacznie mniej prądu – redukcja energii wynosi od 50 nawet do 85 procent przy tej samej lub nawet lepszej jasności. Oznacza to, że żarówka LED o mocy 10W może dać takie samo światło co tradycyjna żarówka o mocy 60W. W praktyce aż 95 proc. energii w diodach LED zamieniana jest na światło, natomiast w tradycyjnych żarówkach 95 proc. energii marnuje się na ciepło. Dla przedsiębiorstw, gdzie oświetlenie pracuje przez wiele godzin dziennie, wymiana na LED to szybko zwracająca się inwestycja, zmniejszająca rachunki za prąd i obniżająca koszty eksploatacji[8].
Oświetlenie LED to pierwszy krok w stronę oszczędności, ale warto pójść dalej. Duży potencjał tkwi w sprzętach codziennego użytku.
- Kupując komputery, monitory, drukarki, wybieraj urządzenia o wysokiej klasieenergetycznej (. Zwracaj uwagę na realny pobór mocy.
- Regularnie czyść filtry i serwisuj urządzenia dochłodzenia i wentylacji.
- Odłączaj sprzęt socjalny, np. czajniki i ekspresy do kawy po godzinach pracy.
- Pamiętaj, że nawet niewielka zmiana ustawień urządzeń produkcyjnych. np. czasu ich czuwania, potrafi obniżyć koszty Fotowoltaika i instalacja paneli słonecznych przy odpowiednim zarządzaniu może wpłynąć na obniżenie rachunków za prąd
![]()
Przy zakupie sprzętu AGD czy RTV spotykamy się z określeniami: klasa energetyczna i etykieta energetyczna. Czy warto wybierać urządzenia, które mają wysoką klasę energetyczną? Dowiedz się więcej o efektywności energetycznej urządzeń w artykule :
Audyt energetyczny – sposób na oszczędzanie prądu w firmie
Najlepszy sposób, by zrozumieć, gdzie naprawdę ucieka energia, to przeprowadzenie audytu energetycznego. Krajowa Agencja Poszanowania Energii (KAPE) S.A. rekomenduje audyt energetyczny przedsiębiorcom jako skuteczne narzędzie do identyfikacji strat energii[121]. Audyt energetyczny jest również obowiązkowy w ramach programu „Czyste Powietrze” – stanowi wymagany element wniosku o dofinansowanie[9].
Audyt energetyczny pozwala zidentyfikować największe źródła marnotrawstwa energii w firmie. Najważniejsze elementy audytu energetycznego to:
- analiza faktur za ostatnie 12-24 miesiące,
- inwentaryzacja wszystkich urządzeń elektrycznych,
- pomiary rzeczywistego zużycia energii przez poszczególne urządzenia,
- ocena stanu technicznego i zarządzania instalacją elektryczną oraz instalacją sieciową,
- rekomendacje konkretnych działań oszczędnościowych, w tym wykorzystania odnawialnych źródeł energii (np. paneli fotowoltaicznych) i systemów zarządzania energią.
Coraz więcej przedsiębiorców korzysta z audytów energetycznych, aby skutecznie obniżyć rachunki za prąd i zoptymalizować koszty energii w firmie.
Dzięki audytowi dowiesz się, które obszary generują największe straty. Oszacujesz potencjał oszczędzania energii i zaplanujesz inwestycje o najwyższym zwrocie. To proste narzędzie pozwala podjąć decyzje oparte na faktach, a nie przypuszczeniach.
Wiele danych można dziś pozyskać samodzielnie, korzystając np. z platform, takich jak TAURON eLicznik.
Efekty: niższe rachunki, większa efektywność
Połączenie inteligentnych liczników, automatyzacji i harmonogramów działania urządzeń przynosi wymierne efekty. Badania wskazują, że firmy stosujące systemy zarządzania energią (EMS) mogą osiągnąć oszczędności rzędu 10-30 proc. w zakresie kosztów energii. Wielkość oszczędności zależy od typu obiektu, branży oraz zakresu wdrożonych rozwiązań. Według danych branżowych, wykorzystanie nowoczesnych systemów zarządzania energią pozwala zmniejszyć zużycie energii o 5 do 25 proc. W biurach i obiektach komercyjnych, gdzie zastosowano inteligentne systemy ogrzewania i klimatyzacji połączone z automatyką, udało się obniżyć rachunki nawet o 30 proc[10].
Kluczowe znaczenie ma kompleksowe podejście – samo zainstalowanie liczników lub automatyki nie wystarczy. Prawdziwe oszczędności pochodzą z synergii wszystkich elementów: monitoringu w czasie rzeczywistym, inteligentnego sterowania urządzeniami oraz świadomego zarządzania zużyciem energii przez pracowników.
Nowoczesne technologie oraz inwestycje w odnawialne źródła energii przekładają się na długoterminowe oszczędności i większą efektywność energetyczną. Dodatkowo przedsiębiorstwa zyskują większą kontrolę nad jej zużyciem. Poprawiają też komfort pracy – co dziś ma coraz większe znaczenie dla klientów.
![]()
W przypadku modernizacji warto łączyć automatykę z energooszczędnym oświetleniem i sprawdzić możliwość zainwestowania w fotowoltaikę. Więcej na ten temat na blogu:
Przypisy i źródła
[1] K. Bartczak, „Analiza korzyści i zagrożeń związanych ze stosowaniem w Polsce inteligentnych liczników energii elektrycznej”, Politechnika Warszawska, Wydział Elektryczny, archiwum.pe.org.pl.
„Inteligentne systemy pomiarowe umożliwią oszczędzanie energii”, Urząd Regulacji Energetyki, ise.ure.gov.pl.
„Smart Metering. Jak to działa?”, e-magazyny.pl.
[2] „Optymalizacja kosztów energii elektrycznej w firmie – jak ją przeprowadzić? Rozwiąż problem z wysokimi rachunkami”, estimenergy.pl.
[3] „Smart home i oszczędność energii – jak nowoczesne technologie obniżają rachunki?”, delkom.pl.
„Oszczędzanie energii w biurze –Inteligentny system FOX”, fhome.pl.
[4] „Oszczędność energii – automatyczne wyłącznie systemów niepotrzebne pracujących”, qrmaint.pl.
[5] Informacje o przewidywanych godzinach szczytowego zapotrzebowania na energię w Polsce publikuje codziennie operator systemu przesyłowego na stronie www.pse.pl.
[6] „Integracja automatyki budynkowej a afektywność energetyczna”, izolacje.com.pl.
„Jak 25 procent energii może znikać w powietrzu? Case study z branży przemysłowej”, gladan.pl.
[7] „Zrozumienie związku między BMS, SCADA i EMS”, kiona.com.pl
[8] „Dlaczego warto wybrać oświetlenie LED”, ledlike.pl.
„LED Lighting”, Energy Efficiency And Conservation Authority, eeca.govt.nz.
„Lampy LED po prostu się opłacają. Są na to niezbite dowody”, zielona.interia.pl
[9] „KAPE udostępnia materiały dla MŚP, którzy chcieliby rozpocząć proces audytu energetycznego”, rzecznikmsp.gov.pl.
„Audyt energetyczny Czyste Powietrze 2025”, ekoaudyt.com.
[10] Związek Audytorów Energetycznych (ZAE), Biuletyn, listopad 2023, „Informacja ZAE”, zae.org.pl.
„Systemy EMS – automatyzacja i zwiększanie efektywności w zarządzaniu energią w przemyśle”, obud.pl.
„Systemy ogrzewania stają się coraz bardziej inteligentne. Mogą obniżyć rachunki o 30 procent”, e-automatyka.pl.
