Przyszłość fotowoltaiki w Polsce. Rozwój rynku, zmiany prawa

Spis treści

Co fotowoltaiką w 2026 roku

W latach 2020-2025 rynek fotowoltaiki w Polsce eksplodował z 3 GW do 24,5 GW mocy zainstalowanej, czyniąc nas liderem Europy w przyroście Odnawialnych Źródeł Energii ¹.

W 2026 roku rynek fotowoltaiki w Polsce nadal się rozwija, z naciskiem na elastyczność prosumentów i integrację z magazynami energii. Moc zainstalowana osiągnęła 24,5 GW na koniec listopada 2025. Analitycy prognozują spowolnienie w mikroinstalacjach prosumentów, ale stabilny rozwój farm i biznesu – do 30 GW w 2027 i 60 GW w 2035 roku ².

Zakończył się nabór w programie dofinansowania mikroinstalacji fotowoltaicznych „Mój Prąd 6.0 – do tej pory na konta prosumentów wypłacono już około 800 mln zł dofinansowania, a część wniosków wciąż czeka na rozpatrzenie i wypłatę.

W roku 2026 planuje się wsparcie skierowane głównie do inwestycji w magazyny energii i ciepła, często jako dodatek do istniejącej lub planowanej fotowoltaiki.

Net-metering – nadal działa

Net-metering to system rozliczenia fotowoltaiki, w którym prosument oddaje nadwyżki do sieci, a niedobory uzupełnia prądem z sieci.

System net-metering nadal działa dla instalacji uruchomionych przed 1 kwietnia 2022 r. Za każdą oddaną kilowatogodzinę otrzymuje zwrot 0,8 kWh (instalacje do 10 kWp) lub 0,7 kWh (instalacje powyżej 10 kWp) ³.

Termin obowiązywania systemu opustów net-metering ostatecznie mija z początkiem 2037 r. Następnie korzystający z niego prosumenci przejdą na system net-bilding.

Net-billing – rynkowy obrót energią z korektą

W systemie net-billing prosument sprzedaje nadwyżki do sieci, a następnie kupuje energię w okresach niedoborów produkcji własnej. Środki uzyskane ze sprzedaży zasilają tzw. depozyt prosumencki, z którego w pierwszej kolejności pokrywane są koszty zakupu energii elektrycznej. Depozyt nie pokrywa kosztów za dystrybucję energii..

Po zmianach w 2022 roku prosumenci trafili do dwóch różnych modeli rozliczeń: godzinowego RCE oraz miesięcznego RCEm, w zależności od daty przejścia na net‑billing i zasad obowiązujących w danym okresie. Prosumentów rozliczanych według RCEm obejmowały wcześniejsze regulacje oparte na średniej miesięcznej cenie energii, stosowane przed wprowadzeniem pełnego rozliczenia godzinowego.

Od 1 lipca 2024 roku wszyscy nowi oraz migrujący prosumenci są już rozliczani według rynkowej ceny energii RCE w ujęciu godzinowym, gdzie cena sprzedaży zmienia się dynamicznie – od wysokiej w szczycie wieczornym do niższej nocą. Dzięki temu prosumenci mogą wybrać korzystne grupy taryfowe, np. G11/G13/g13s, lub cennik dynamiczny, zwiększając elastyczność w gospodarowaniu wyprodukowaną energią.

Dofinansowanie instalacji fotowoltaicznych

W konsultacjach jest obecnie nowy program dofinansowania przydomowych magazynów energii, przygotowywany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Według wstępnych założeń rozważane jest wsparcie zakupu magazynów energii elektrycznej oraz magazynów ciepła w latach 2026-2030, z budżetem sięgającym 1 mld zł.

Nowy program przewiduje dotacje do 30 proc. kosztów kwalifikowanych. Magazyny energii muszą mieć minimum 12 kWh pojemności, być zgłoszone do OSD i obejmować funkcję pracy wyspowej, natomiast magazyny ciepła – min. 150 litrów pojemności. Dofinansowanie skierowane będzie do prosumentów posiadających mikroinstalacje OZE przyłączone do sieci oraz system zarządzania energią

Prosument wirtualny

Z założenia każdy może zostać prosumentem wirtualnym i korzystać z fotowoltaiki, która nie jest zainstalowana w miejscu zamieszkania. To szansa dla osób, które nie mają możliwości zamontowania paneli fotowoltaicznych, np. na bliźniakach czy blokach mieszkalnych. Możesz wykupić udziały w farmie fotowoltaicznej (w wytwarzanej przez nią mocy) i korzystać z tańszego prądu.

Jeżeli wykupisz moc przewyższającą Twoje zapotrzebowanie, nadwyżki energii nie zostaną zmarnowane. Sprzedasz je po cenach rynkowych jak każdy inny prosument.

Mechanizm prosumenta wirtualnego działa od lipca 2025 r. Pełne rozliczenia między różnymi operatorami sieci (OSD) zaczną działać od października 2026 roku, dzięki specjalnemu systemowi komputerowemu CSIRE (Centralny System Informacji Rynku Energii). Wówczas energia z farmy fotowoltaicznej w jednej części Polski będzie mogła być automatycznie przekazywana i rozliczana dla odbiorców w innej części kraju – nawet jeśli zarządzają nimi różni operatorzy sieci ⁴.

Fotowoltaika rozwija się prężnie i jest to obecnie jedno z najbardziej dostępnych odnawialnych źródeł energii.

Sprawdź

Czy inwestycja w panele fotowoltaiczne jest opłacalna w 2026 roku?

Osoby, które planują montaż instalacji fotowoltaicznej, często mają obawy, czy przedsięwzięcie okaże się opłacalne. W kategoriach czysto ekonomicznych opłacalność oznacza obniżenie rachunków za prąd po uruchomieniu instalacji fotowoltaicznej.

Docelowo, w przypadku prawidłowo dobranej instalacji, rachunki za energię powinny być korzystne dla prosumenta. Należy też jednak pamiętać, że prosument ponosi koszty dystrybucji i konserwacji paneli PV.

Oszczędności długoterminowe

Inwestycja w odnawialne źródła energii to sposób na znaczne oszczędności w dłuższej perspektywie. Ale korzystanie z energii odnawialnej to również liczne korzyści dla środowiska i dla zdrowia społeczeństwa. Nie ma więc wątpliwości, że bez względu na zmiany w przepisach, warto inwestować w stabilne i trwałe źródła energii odnawialnej.

Bezpieczeństwo energetyczne

Domowe systemy fotowoltaiczne dają korzyść w postaci większego bezpieczeństwa energetycznego. Jeśli wraz z instalacją fotowoltaiczną zbudujesz magazyn energii w odpowiedniej konfiguracji, przerwa w zewnętrznych dostawach prądu nie będzie oznaczać automatycznego wstrzymania pracy domowych instalacji i urządzeń.

Jest to szczególnie ważne w sytuacji, gdy coraz więcej obiektów mieszkalnych korzysta z monitoringu i systemów smart home. Postęp technologiczny wzmacnia znaczenie stabilności dostaw prądu.

Kryzys energetyczny uzmysłowił wszystkim, że cena prądu może wzrosnąć gwałtownie z dnia na dzień. W tej sytuacji dostęp do taniej energii elektrycznej, niezależnej od stawek rynkowych, staje się niezwykle cenny.

Magazyn Energii od Taurona przechowa energię, którą wyprodukuje Twoja instalacja fotowoltaiczna.

Skorzystaj z oferty TAURONA z klimatyzacją

Przepisy o efektywności energetycznej budynków w Unii Europejskiej

W marcu 2024 roku Parlament Europejski przegłosował przepisy o efektywności energetycznej budynków, czyli dyrektywę EPBD (ang. European Performance of Buildings Directive). Nakłada ona obowiązek montażu paneli fotowoltaicznych lub kolektorów słonecznych na różnego typu budynkach we wszystkich krajach należących do Unii Europejskiej, w tym w Polsce.

Nowe prawo obejmie w różnym czasie poszczególne klasy budynków. Oto terminarz obowiązkowego montażu paneli fotowoltaicznych:

2026 – nowo wznoszone budynki komercyjne i publiczne (>250 m²);

2028 – budynki komercyjne i publiczne, które przejdą gruntowną modernizację (>250-2000 m²);

2029 – wszystkie nowe budynki mieszkalne;

do 2030 roku – na nowych oraz modernizowanych budynkach publicznych i komercyjnych (jeśli technicznie i ekonomicznie jest to możliwe). Przepis nie obejmuje istniejących budynków publicznych bez modernizacji ⁵.

Zapisy dotyczące fotowoltaiki mają przyczynić się do osiągnięcia zeroemisyjności wszystkich budynków do 2050 roku. Ewentualne zmiany w przepisach zależą od decyzji Parlamentu Europejskiego.

Prognozy rozwoju rynku fotowoltaiki w Unii Europejskiej

W całej Unii Europejskiej fotowoltaika wchodzi w bardziej dojrzały okres. Nadal przybywa dziesiątki gigawatów nowych instalacji rocznie, jednak dynamika wzrostu nie jest już tak gwałtowna jak w latach 2021-2023. Po fazie wielkiego boomu zaczęła się faza spokojniejszego, zrównoważonego rozwoju. Wcześniej co roku przybywały setki gigawatów paneli słonecznych, dziś tempo jest wolniejsze, choć nadal wyraźne.

Prognozy mówią o wolniejszym, ale wciąż dużym przyroście mocy. Przewiduje się wzrost rynku ok. 3-7 proc. rocznie do 2027 roku, m.in. z powodu ograniczeń sieci, nie nadążających z transportem energii, oraz większej konkurencji innych technologii, np. morskich farm wiatrowych. Szacuje się, że nowe przyrosty mocy PV w Unii Europejskiej będą utrzymywać się na poziomie 60-80 GW rocznie, co oznacza nadal bardzo duży, ale bardziej wyrównany napływ nowych instalacji ⁶.

Panele PV pozostaną kluczowym źródłem czystej energii w Europie i przyczynią się do dalszego zmniejszania zależności od węgla i gazu. Przyszłość to nie tylko więcej paneli, ale też takie nowoczesne rozwiązania, jak magazyny energii, które pozwolą lepiej zarządzać prądem ze słońca.

Jaka jest przyszłość fotowoltaiki w Polsce

Rynek fotowoltaiki w Polsce i Unii Europejskiej rósł dynamicznie od wielu lat. Do tej pory był to wzrost wynikający głównie z poszukiwania tanich źródeł i technologii produkcji energii elektrycznej. Duże znaczenie miała też większa świadomość ekologiczna społeczeństwa – zrozumienie faktu, że produkcja prądu ze słońca przyczynia się do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Dodatkowym impulsem stały się też zmiany przepisów dotyczących zeroemisyjności budynków.

Obecnie Polska wpisuje się w europejski trend: po rekordowych latach dla mikroinstalacji rośnie znaczenie dużych farm fotowoltaicznych na polach i projekty biznesowe firm. Równolegle coraz ważniejsze stają się magazyny energii i rozwiązania zwiększające elastyczność systemu. Wzrośnie rola baterii do magazynowania prądu (by nie marnować energii w słoneczne dni) oraz mieszanych instalacji z wiatrakami.

Rozwój fotowoltaiki nadal będzie ważnym elementem transformacji energetycznej. Produkcja energii ze słońca będzie ściśle powiązana z systemami ogrzewania, oświetlenia i zarządzania działaniem inteligentnych budynków. Tak więc fotowoltaika w Polsce ma stabilną przyszłość – bez rewolucji, lecz z solidnym planem na dekadę.

Przypisy