Skip to main content

Posłuchaj artykułów
0:00
0:00
Posłuchaj kolejnych artykułów

zielona energia


Zespół Lepiej.

Zespół Lepiej.


62 366

Rozliczenie fotowoltaiki w praktyce 

Zespół Lepiej.
Zespół Lepiej.

Rozliczanie fotowoltaiki odbywa się w systemie ilościowym (system opustów, net-metering) lub wartościowym (net-billing). Jak zasady rozliczania fotowoltaiki wyglądają w praktyce? Czym różni się system net-billing od net-meteringu? Kto może z nich skorzystać? Jakie są nowe zasady rozliczania fotowoltaiki? Odpowiedzi na te oraz inne pytania znajdziesz w artykule.


 

Jak obecnie wygląda rozliczenie fotowoltaiki?

Zgodnie z aktualnymi zapisami ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE) do 2037 roku rozliczenie fotowoltaiki będzie odbywało się w dwóch systemach: net-metering i net-billing. Wynika to stąd, że prosumenci, którzy rozliczają się w modelu upustów, mogą z niego korzystać jeszcze przez 15 lat (licząc od 2022 r.). 

Net-metering i net-billing to zdecydowanie odmienne metody rozliczania energii produkowanej w instalacjach słonecznych. W obu przypadkach nadwyżki energii z fotowoltaiki trafiają do sieci elektroenergetycznej, lecz na tym podobieństwa się kończą. W pierwszym wymiana odbywa się bezgotówkowo, a w drugim prosument sprzedaje i kupuje energię elektryczną z sieci. 

Liczba prosumentów, którzy wytwarzają prąd na potrzeby gospodarstw domowych, dynamicznie rośnie z każdym rokiem. Jeżeli eksploatujesz panele fotowoltaiczne uruchomione przed 1 kwietnia 2022 roku, możesz wybierać zasady rozliczania. Od Ciebie zależy, czy pozostaniesz przy systemie net-metering, czy wybierzesz nowe zasady rozliczania fotowoltaiki, czyli net-billing. 

Natomiast właściciel instalacji, która rozpoczęła produkcję prądu ze słońca po 31 marca 2022 r., obligatoryjnie wchodzi do systemu net-billing. Poniżej szczegółowo omawiamy rozliczenie energii pochodzącej z instalacji fotowoltaicznej w obu modelach. 

O statusie producenta prądu w instalacji PV przeczytaj w artykule: Kim jest prosument? 

System opustów – bezgotówkowe rozliczanie fotowoltaiki

Pierwszym sposobem na rozliczanie fotowoltaiki jest system opustów (net-metering). Polega na bilansowym rozliczaniu zużycia energii wyprodukowanej w mikroinstalacji. Kluczową cechą systemu net-metering jest brak możliwości sprzedaży energii generowanej w instalacji PV. Mówiąc wprost: na energii produkowanej przez instalację nie możesz zarabiać. Twoje korzyści to oszczędności na rachunkach za prąd. 

Aby rozpocząć obrót energią, konieczne jest zgłoszenie instalacji fotowoltaicznej. Umowa zawarta z zakładem energetycznym stanowi podstawę rozliczenia fotowoltaiki. Nadwyżka energii wyprodukowanej przez instalację trafia do sieci, skąd prosument może ją w razie potrzeby odebrać. 

Rozliczenie energii z fotowoltaiki w systemie opustów odbywa się bezgotówkowo. Nadwyżki produkcji, czyli część prądu, której urządzenia nie wykorzystają na bieżąco, trafia do sieci energetycznej. Energia wprowadzona i pobrana z sieci jest bilansowana w cyklu rocznym.

Ile mam czasu na wykorzystanie energii zmagazynowanej w sieci (net-metering)? 

Sieć energetyczna zapewnia magazynowanie energii w okresach, gdy powstają nadwyżki produkcji. Energia z magazynu jest dostępna na bieżąco w ciągu 12 miesięcy od wprowadzenia prądu do sieci i zakończenia okresu rozliczeniowego. Co dzieje się z energią, która nie zostanie wykorzystana w ciągu roku? Niestety, przepada – nie możesz jej wykorzystać ani sprzedać. 

Dostawca prądu magazynuje Twoją nadwyżkę energii przez 12 miesięcy od dnia odczytu, a dniem odczytu jest data wprowadzenia energii elektrycznej do sieci. 

Jak w praktyce działa system opustów?

Czerpanie z odnawialnych źródeł energii wiąże się z trudnością utrzymania stabilności dostaw. Dlatego większość technologii produkcji prądu z OZE, w tym również fotowoltaika, działa najczęściej w modelu on-grid, czyli w ścisłym związku z siecią energetyczną. Jak w praktyce wygląda rozliczenie fotowoltaiki w systemie opustów? 

W ciągu dnia, gdy instalacji ma największą wydajność, energii jest zbyt dużo, aby wykorzystać ją na bieżąco. Jeżeli nie masz własnego magazynu energii, nadmiar prądu trafia do sieci elektroenergetycznej. Z kolei wieczorem panele fotowoltaiczne mają bardzo niską wydajność, a po zapadnięciu zmroku przestają produkować prąd. Aby pokryć zapotrzebowanie energetyczne budynku, musisz sięgnąć po energię z sieci publicznej. W podobny sposób wysokość produkcji zmienia się w dni słoneczne i pochmurne oraz w okresie letnim (długie dni, dużo słońca) i zimowym (krótsze dni, mniej naturalnego światła). 

Czym jest współczynnik bilansowania?

 Do obliczania ilości energii, którą możesz odebrać, służy współczynnik bilansowania. Jest on ściśle związany z nominalną mocą instalacji. 

Gdy moc instalacji PV nie przekracza 10 kWp, z sieci energetycznej można bezpłatnie odebrać 80% oddanej energii. Natomiast właściciele instalacji o mocy od 10 kWp do 50 kWp otrzymują z sieci zwrot 70% przekazanych nadwyżek energii. 

Oznacza to, że prosumenci mający instalacje do 10 kWp odbierają 0,8 kWh za każdą 1 kWh energii wprowadzonej do sieci. Natomiast w odniesieniu do instalacji o mocy powyżej 10 kWp zakład energetyczny stosuje współczynnik bilansowania 0,7. Za każdą przekazaną kWh otrzymasz w dowolnym momencie 0,7 kWh. 

Jakie okresy rozliczania mogę wybrać – który jest najwygodniejszy?

Chcesz zrozumieć, jak działa system rozliczenia energii wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną? Musisz zdać sobie sprawę, że prosument jest odbiorcą energii, który posiada umowę kompleksową ze sprzedawcą. Jego rozliczenie, w odróżnieniu od standardowego, przebiega jednak w specyficzny sposób, bo część energii produkuje sam. 

Dlatego każdy prosument, tak samo, jak wszyscy inni odbiorcy energii, ma prawo wyboru okresu rozliczeniowego (częstotliwości wystawiania faktur). Jedynie klientom z segmentu GD z grupą taryfową G TAURON proponuje na chwilę uruchomienia mikroinstalacji wprowadzenie rozliczenia w cyklach 12-miesięcznych z możliwością zmiany. Dla pozostałych prosumentów przy uruchomieniu zostaje zachowany okres rozliczeniowy z dotychczasowej umowy kompleksowej.

 

Fotowoltaika w ofercie TAURONA

Masz pytanie związane z fotowoltaiką, na które nie znalazłeś odpowiedzi w powyższym artykule?

Sprawdź szczegóły oferty bądź zamów kontakt z ekspertem TAURONA, który udzieli Ci niezbędnych informacji, a także dobierze instalację fotowoltaiczną dopasowaną do Twojego domu.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Net-billing – nowy system rozliczania fotowoltaiki

Nowy system rozliczeń obowiązuje posiadaczy instalacji PV, które zaczęły produkować prąd od 1 kwietnia 2022 r. Natomiast prosumenci rozliczający się w systemie opustów mogą (lecz nie muszą) wybrać net-billing. Istotą systemu jest odejście od wymiany bezgotówkowej. W net-billingu sprzedajesz nadwyżki energii elektrycznej do sieci i kupujesz prąd w okresach niedoborów. 

Zasady rozliczania energii w modelu net-billing

Gdy instalacja fotowoltaiczna produkuje więcej energii, niż możesz zużyć lub zmagazynować, nadwyżki trafiają do sieci. Sprzedajesz prąd po miesięcznej rynkowej cenie energii (RCEm). Jej aktualną wartość znajdziesz na stronie Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Uzyskane ze sprzedaży fundusze trafiają do tzw. depozytu prosumenckiego. 

Gdy własna produkcja energii nie pokrywa zapotrzebowania, kupujesz prąd z sieci elektroenergetycznej. Do tego celu w pierwszej kolejności używane są środki znajdujące się w depozycie prosumenckim. Transakcja odbywa się według aktualnych stawek Twojego sprzedawcy. 

Jeżeli nie wykorzystasz zgromadzonych środków przez 12 miesięcy, możesz je skapitalizować, czyli przelać na konto w banku. Jednak nie całą kwotę, lecz maksymalnie 20% nadwyżki zgromadzonej w depozycie prosumenckim. 

Kompendium wiedzy na temat rozliczeń prosumentów znajdziesz w artykule: Czym jest net-billing? 

Jakie zmiany w rozliczeniach net-billing w 2024 roku?

Miesięczna rynkowa cena energii w systemie net-billingu jest rozwiązaniem przejściowym. 1 lipca 2024 roku zacznie działać Centralny System Informacji Rynku Energii. Dzięki niemu prosumenci będą rozliczać się według dynamicznych taryf godzinowych.

Czym jest autokonsumpcja energii elektrycznej i dlaczego jest tak ważna? 

Autokonsumpcja to ilość energii z instalacji PV, którą zużywasz na bieżąco. Wskaźnik autokonsumpcji musisz uwzględnić na etapie planowania inwestycji. Dzięki temu określisz optymalną moc Twojej instalacji. Im wyższa autokonsumpcja, tym większe oszczędności na rachunkach za prąd. Aby zwiększyć współczynnik autokonsumpcji, musisz odpowiednio gospodarować swoim zużyciem prądu – zużywać go wtedy, gdy instalacja produkuje najwięcej prądu. Inną, bardziej kosztowną metodą, będzie zakup magazynu energii. Odpowiednio pojemny akumulator pozwala ograniczyć ilość prądu odprowadzanego do sieci. 

Szczegółowe informacje na temat zarządzania zużyciem prądu z paneli słonecznych znajdziesz w artykule: Fotowoltaika: autokonsumpcja – jak ją zwiększyć?

Nie musisz samodzielnie obliczać ilości wyprodukowanej energii z fotowoltaiki

System net-billing i rozliczenia prosumentów zgodnie z modelem opustów działają w pełni automatycznie. Dzięki temu rozliczanie energii z fotowoltaiki jest faktycznie bezproblemowe. Przekazywanie nadwyżek i odbiór zmagazynowanej w sieci energii przebiega całkowicie automatycznie i nie wymaga żadnej ingerencji z Twojej strony. 

Niezależnie od tego, jak rozliczasz wyprodukowaną energię, możesz zainwestować w magazyny energii lub korzystać z możliwości oddawania nadwyżek do sieci. Pierwsza opcja jest droższa, lecz pozwala uzyskać większą niezależność energetyczną i zwiększyć autokonsumpcję produkowanego prądu. Z kolei system net-metering przy prawidłowo dobranej instalacji pozwalał na odprowadzenie nadwyżek energii, tak by zbilansować Twoje potrzeby. 

Na zakończenie warto podkreślić, że niezależnie od systemu rozliczania, produkcja energii z fotowoltaiki będzie coraz bardziej opłacalna. Realne ceny energii (bez ich „zamrażania”) stale rosną. W tej sytuacji wytwarzanie prądu na własne potrzeby jest jedynym skutecznym sposobem na obniżenie rachunków gospodarstw domowych.