Jak oszczędzać prąd w domu – 17 skutecznych sposobów

 

1. Wykorzystuj światło dzienne 

Najprostszym sposobem na oszczędzanie prądu w domu jest dobre wykorzystanie światła dziennego. Zorganizuj przestrzeń w Twoim domu tak, by wpuścić do niego jak najwięcej promieni słońca. Zrezygnuj z ciężkich, zacieniających zasłon. Zamiast tego wybierz rolety dzień-noc lub rzymskie, którymi będziesz kontrolować ilość światła, która wpada do pokoju. To najprostszy sposób na zmniejszenie zużycia energii. 

Przemyśl też aranżację wnętrz. Jeśli pracujesz w domu przy komputerze, ustaw biurko przy oknie. Dzięki temu zagwarantujesz większy dopływ światła do miejsca pracy. Wybieraj też lampki do punktowego oświetlenia, gdyż te zużyją mniej prądu niż lampy oświetlające dużą przestrzeń za pomocą wielu żarówek. 

Postaraj się też lepiej planować prace. Gdy potrzebujesz dostępu do dużej ilości światła, np. podczas sprzątania, skorzystaj z naturalnego światła słonecznego, zamiast stawiać na intensywne oświetlenie sztuczne. 

2. Wyłączaj światło 

Ten prosty nawyk pomoże Ci oszczędzać energię elektryczną. Na co dzień łatwo zapomnieć o zgaszeniu światła w pomieszczeniach, w których nie przebywają domownicy. Spróbuj pozbyć się tego przyzwyczajenia i wyłączaj światło zawsze wtedy, gdy wychodzisz z pokoju. 

3. Wymień żarówki na energooszczędne 

Trzecim rozwiązaniem polecanym osobom, które chcą oszczędzać prąd, jest wymiana żarówek na takie, które pobierają mniej prądu. Choć żarówki energooszczędne są nieco droższe od zwykłych, opłacają się dużo bardziej, ponieważ dzięki nim zużyjesz mniej prądu. Jeżeli chcesz wykonać ten krok, zacznij od przyjrzenia się, jakie żarówki już masz w domu. Ustal, które musisz wymienić. To może być większa inwestycja, ale spokojnie – możesz podejść do tego etapami. Wymianę żarówek zacznij od miejsc, gdzie palisz światło najczęściej. 

Zastępując w domu żarówki żarnikowe  ledowymi, dokonasz oszczędności energii sięgających 75-90 proc. Przykładowo – żarówka 60W odpowiada LED 8W. Nowoczesne, dobrej jakości diody LED mają żywotność do 50 000 godzin. Przy typowym użytkowaniu: 10 godzin dziennie oznacza to pracę przez około 14 lat bez wymiany[1] .

4. Używaj czujników ruchu 

Oświetlenie z czujnikiem ruchu to kolejny dobry sposób na to, by unikać niepotrzebnej utraty energii. Czujniki ruchu sprawdzą się wszędzie tam, gdzie przebywasz stosunkowo rzadko – w przedpokoju, w piwnicy, w garażu, czy wokół domu. Zauważ, że czujniki ruchu, oprócz zmniejszenia zużycia prądu w domu, zwiększą też Twoje bezpieczeństwo – wtedy nie musisz już iść po omacku do włącznika światła. 

Praktyczne korzyści z instalacji czujników ruchu:

• Mogą zaoszczędzić nawet 50-80 proc. energii na oświetleniu w miejscach o sporadycznym ruchu[2].
• W połączeniu z oświetleniem LED oszczędności mogą być jeszcze większe.
• Czujniki ruchu są szczególnie efektywne na klatkach schodowych, w korytarzach, toaletach i garażach.
• Umożliwiają wybór różnych opóźnień wyłączenia światła: od 10 sekund do 7 minut.

5. Wyciągaj wtyczki nieużywanego sprzętu z kontaktu 

Czy wiesz, że nieużywany sprzęt bardzo często dalej pobiera prąd? Wyciąganie wtyczek nieużywanych sprzętów z kontaktów pomoże Ci zmniejszyć zużycie prądu. Staraj się ograniczyć używanie trybu czuwania, chociaż to bardzo wygodne, kiedy konsola czy laptop uruchomi się w kilka sekund.

Badania pokazują, że urządzenia w trybie czuwania mogą pobierać od 0,1W do 35W. Największymi „złodziejami prądu” w trybie stand-by są: dekodery TV kablowej (16-17W), starsze telewizory (8-15W), zewnętrzne dyski twarde (5-6W) i drukarki (3-5W)[3].

Nowoczesne rozwiązanie – inteligentne gniazdka

Jeśli problemem jest dla Ciebie dostanie się do gniazdek zainstalowanych w słabo dostępnych miejscach, możesz się zaopatrzyć w listwy zasilające, które umieścisz w wygodnym miejscu, a następnie włączysz i wyłączysz jednym przyciskiem. Możesz też rozważyć montaż inteligentnych gniazdek (smart plug).

Cechy inteligentnych gniazdek:

• zdalne sterowanie urządzeniami przez aplikację mobilną,
• monitorowanie zużycia energii w czasie rzeczywistym,
• ustawianie harmonogramów pracy urządzeń,
• automatyczne wyłączanie po przekroczeniu określonej mocy,
• kompatybilność z asystentami głosowymi (Google Assistant, Alex),
• możliwość grupowania urządzeń w automatyczne sekwencje.

Dzięki inteligentnym gniazdkom możesz zaoszczędzić energię zużywaną w trybie stand-by[4].

6. Używaj timerów 

Pamiętaj o korzystaniu z programatorów czasowych, które automatycznie wyłączą urządzenie po określonym czasie. Jest to funkcja, której warto używać, szczególnie jeśli masz tendencję na przykład do zasypiania przed włączonym telewizorem albo podczas słuchania muzyki. Dzięki temu sprzęt nie będzie działał bez potrzeby, nie zużyjesz niepotrzebnie prądu, a do tego zapewnisz sobie ciszę podczas wypoczynku. 

7. Nie przegrzewaj mieszkania 

Ten sposób dotyczy zwłaszcza osób, które ogrzewają mieszkania grzejnikami elektrycznymi. Jesteś „zimowym piecuchem”? Zamiast grzać bez ograniczeń, po prostu spróbuj na co dzień ubierać się cieplej. Możesz też spędzić wieczór z książką lub telewizją, pod kocem, popijając gorącą herbatę. W ten sposób unikniesz duchoty w mieszkaniu, bólu głowy, złego samopoczucia z powodu zbyt ciepłego powietrza.

Ponadto każdy stopień obniżenia temperatury zmniejsza zużycie energii na ogrzewanie o 3-8 proc[5].

Jeśli masz ogrzewanie podłogowe albo ogrzewasz dom pompą ciepła, zmniejszysz rachunki, decydując  się na niższą temperaturę w pomieszczeniach.

Sprawdź jak zmniejszyć koszty ogrzewania? 7 sprawdzonych sposobów 

8. Unikaj otwierania okien i drzwi podczas pracy klimatyzatora lub urządzenia grzewczego 

Korzystając z klimatyzacji lub ogrzewania elektrycznego, unikaj niepotrzebnego otwierania okien i drzwi. Jeżeli wpuszczasz zimne lub ciepłe powietrze z zewnątrz, zmuszasz urządzenia do intensywniejszej pracy, aby wyrównać temperaturę we wnętrzu. Tym samym powodujesz większe zużycie energii elektrycznej.

Chcesz wywietrzyć pomieszczenie? Rób to krótko, ale intensywnie. 

Sprawdź Regulacja okien na zimę

9. Uruchamiaj tylko pełną pralkę i zmywarkę 

Optymalne korzystanie ze sprzętów gospodarstwa domowego zaczyna się już na etapie wyboru sprzętu do naszego domu. Nie kupuj ogromnej pralki i zmywarki, gdy Twoje gospodarstwo domowe składa się tylko z dwóch osób i nie planujesz powiększania rodziny. To działa również w drugą stronę – jeśli masz sześcioosobową rodzinę, malutka zmywarka 45 litrów zapełni się u Was po jednym posiłku.  

Dbaj o to, aby twój sprzed AGD nie robił „pustych przebiegów”. Nie włączaj zmywarki, gdy nie jest pełna. Podobnie rzecz wygląda z pralką: zbierz pranie od wszystkich domowników, aby nie puszczać prania z połową wsadu.

Nowoczesne pralki i zmywarki oferują też inteligentne programy oszczędzające energię. Najważniejszy z nich to program ECO. Mimo że trwa dłużej niż standardowy cykl (około 3–4 godziny dla pralki), zużywa 30–33 proc. mniej energii. Jak to możliwe? Ponieważ aż 90 proc. energii pralki zużywa się na podgrzewanie wody – program ECO stosuje niższe temperatury (zwykle 40°C zamiast 60°C) i dłuższe namaczanie, co pozwala detergentowi efektywnie usuwać zabrudzenia bez wysokiej temperatury.​

Drugą opcją jest program  prania codziennego –  dla lekko zabrudzonych ubrań. Trwa zwykle 1-2 godziny i zużywa znacznie mniej energii niż cykl standardowy. Uwaga: szybkie programy mogą być jednak zwodnicze – używają więcej energii, ponieważ intensywniejsze pranie wymaga wyższych temperatur.

Jeżeli jesteś na etapie wyboru sprzętów AGD, koniecznie zwróć uwagę na ich etykiety energetyczne.

Ważna informacja – od 2021 r. obowiązuje nowy system klasyfikacji: zamiast skali A+, A++, A+++ mamy teraz skalę od A do G. Dawna klasa A+++ to obecnie klasa B lub C. Zmiana nie oznacza pogorszenia parametrów, lecz zaostrzenie kryteriów dla najnowszych urządzeń.

Dodatkowe wskazówki:

Wiele nowoczesnych pralek i zmywarek ma funkcję EKO. Chociaż cykl pracy w tym trybie jest dłuższy, pozwala na zaoszczędzenie wody oraz prądu. 

Pamiętaj, by prać i zmywać w możliwie najniższej temperaturze. Im wyższa temperatura wody, tym większe zużycie prądu. Dlatego temperaturę podczas prania i zmywania wybieraj zgodnie z rzeczywistymi potrzebami. 

10. Gotuj potrawy pod przykryciem 

Używając pokrywek, możesz skrócić czas gotowania, a przy tym zużywać mniej prądu. Jeśli chcesz działać ekologicznie i oszczędzać na rachunkach, koniecznie zaopatrz się w komplet pokrywek do wszystkich typów garnków, które masz w domu. Możesz zaoszczędzić nawet około 30 proc. energii zużywanej podczas przygotowania posiłków.  

Innym sposobem na to, jak oszczędzić na prądzie jest też właściwe dobieranie garnka do wielkości palnika, jeśli korzystasz z kuchenek elektrycznych lub płyt ceramicznych i żeliwnych. Mniejszy garnek postawiony na większym polu grzewczym zużyje więcej energii elektrycznej niż to konieczne. 

Dodatkowa wskazówka: rozmrażanie potraw w lodówce zamiast w mikrofalówce nie tylko oszczędza energię, ale może też obniżyć temperaturę w lodówce, zmniejszając jej zużycie energii.

11. Nie otwieraj piekarnika podczas pieczenia 

Za każdym razem, gdy otwierasz drzwiczki piekarnika podczas pieczenia, wypuszczasz gorące powietrze. Przez to temperatura w środku się obniża i sprzęt musi to zrekompensować, w tym celu pobiera dodatkowy prąd. Obserwuj potrawę przez szybkę, ale wstrzymaj się z ciągłym otwieraniem drzwiczek. 

12. Ustaw temperaturę lodówki i zamrażarki na odpowiednim poziomie 

Sprawdź, czy Twoja lodówka i zamrażarka mają ustawioną właściwą temperaturę chłodzenia i mrożenia. Dopasuj te wartości do temperatury na zewnątrz. Kiedy nie ma upału, temperatura nie musi być maksymalnie obniżona. Podniesienie jej o kilka stopni sprawi, że chłodziarka będzie pracować z mniejszą intensywnością.

Jednocześnie, aby zachować świeżość produktów spożywczych, przechowuj poszczególne rodzaje żywności zgodnie z zaleceniami producenta sprzętu AGD. 

13. Nie otwieraj niepotrzebnie drzwi lodówki 

Pamiętaj, aby nie otwierać niepotrzebnie drzwi urządzenia. Lubisz stać przed otwartą lodówką i zastanawiać się, na co masz ochotę? – zrezygnuj z tego nawyku. Częste i długie otwieranie drzwi lodówki sprawia, że urządzenie musi zużyć więcej energii do utrzymania optymalnej temperatury. Z tego samego powodu nie wkładaj do środka ciepłych potraw. 

Chcesz wiedzieć więcej? Dowiedz się, jak oszczędnie korzystać z lodówki!

14. Nie używaj mikrofalówki do rozmrażania potraw

Rozmrażanie potraw w mikrofalówce jest szybkie i wygodne, ale jeśli pomyślisz o rozmrożeniu jedzenia dzień wcześniej, nie zużyjesz niepotrzebnie prądu. Wyjmij wieczorem zamrożoną porcję na blat kuchenny albo przełóż ją do lodówki. Żywność stopniowo się odmrozi, a Ty zmniejszysz zużycie energii elektrycznej w domu. 

15. Gotuj w czajniku elektrycznym tyle wody, ile potrzebujesz

Im więcej wody wlejesz do czajnika, tym dłużej będzie pracował, aby ją zagotować. Unikaj gotowania pełnego czajnika, tylko po to, by przygotować filiżankę kawy lub herbaty.

Możesz zainwestować w czajnik z czujnikiem temperatury. Dzięki temu uzyskasz idealną temperaturę wody do zaparzania wielu gatunków herbat i innych naparów, bez konieczności doprowadzania do wrzenia kolejnych porcji wody. 

Sprawdź również, ile prądu zużywa czajnik. 

16. Regularnie czyść filtry  

Regularnie czyść filtry w urządzeniach elektrycznych, w tym w odkurzaczu i np. oczyszczaczu powietrza. Zakurzone filtry będą zmuszały urządzenie do zwiększonego poboru prądu. Aby zaoszczędzić energię podczas odkurzania, korzystaj z regulacji mocy ssania; zwiększaj ją wtedy, gdy naprawdę tego potrzebujesz. 

17. Naucz bliskich jak oszczędzać energię elektryczną 

Bardzo dobrym pomysłem jest ustalenie z domownikami wspólnych zasad, aby oszczędzanie energii w domu było efektywne. Wykorzystaj kalkulator zużycia prądu, który da Ci mocne argumenty. Wytłumacz innym lokatorom mieszkania lub domu, dlaczego warto oszczędzać prąd w domu i powiedz im, że bardzo liczysz na ich pomoc. Na co dzień, pochłonięci innymi sprawami, nie myślimy o tym, jak zaoszczędzić na prądzie. Tymczasem rozmowa na ten temat może naprawdę wiele zmienić! 

Aby wytworzyć nawyk oszczędzania prądu, daj sobie i Twoim bliskim czas. Niektórzy specjaliści twierdzą, że nowe przyzwyczajenie utrwala się nawet miesiąc. Dlatego wybierz z powyższej listy sposób, który najbardziej do Ciebie przemawia i konsekwentnie stosuj go przynajmniej przez kilka tygodni. A potem, stopniowo, dołączaj kolejne… 

Jak widzisz, istnieje wiele metod na to, by oszczędzać energię. Oszczędzanie energii elektrycznej nie musi być przykrym obowiązkiem. Mamy nadzieję, że wskazane w tym artykule sposoby pomogą Ci skutecznie oszczędzać na prądzie. Zmiana nawyków na takie, dzięki którym będziesz zużywać mniej energii elektrycznej, nie zawsze jest łatwa, ale zdecydowanie warto włożyć w to pewien wysiłek. Dzięki temu odnotujesz duże oszczędności, obniżysz rachunki, a jednocześnie wesprzesz środowisko naturalne. 

Czytaj też: Jak oszczędzać wodę – 12 sposobów oraz Jak oszczędzać pieniądze

Przypisy i źródła

---