Żarówki energooszczędne – czy warto w nie inwestować? 

Jak efektywne są tradycyjne żarówki? 

Zasada działania tradycyjnej żarówki jest bardzo prosta – prąd elektryczny przepływa przez żarnik, który nagrzewa się do wysokiej temperatury i emituje światło. Rozwiązanie to jest jednak mało efektywne, ponieważ zaledwie około 2-5 proc. zużywanej energii zamieniane jest na światło, a reszta wydziela się w postaci ciepła.

Z tego względu Unia Europejska rozpoczęła w 2009 r. proces stopniowego wycofywania tradycyjnych żarówek z oświetlenia ogólnego. Proces ten został w dużej mierze zrealizowany do 2012 r. Następnie był rozszerzany o kolejne wymagania efektywności energetycznej dla źródeł światła.

Stare żarówki są już rzadko dostępne w zapasach magazynowych. Sprzedaje się je także jako produkty specjalistyczne, np. do piekarników i lamp przemysłowych. Bywają też produkowane jako żarówki dekoracyjne lub żarówki specjalne – tajemnicą poliszynela jest, że producenci omijają w ten sposób formalnie regulacje.

Prowadzisz małą firmę lub pracujesz w biurze, gabinecie medycznym, kosmetycznym lub fryzjerskim? Dowiedz się, jak zoptymalizować zużycie energii w firmie. Przeczytaj artykuł Jak zmniejszyć rachunki za energię – oświetlenie LED dla przedsiębiorstw z branży usług

Jak działają żarówki energooszczędne? 

Obecnie najpopularniejszymi energooszczędnymi źródłami światła są lampy LED (Light Emitting Diode). Wykorzystują one zjawisko elektroluminescencji – w półprzewodniku energia elektryczna zamieniana jest bezpośrednio w światło.

Jeszcze kilka lat temu szeroko stosowano także świetlówki kompaktowe (CFL). Działają one na zasadzie wyładowań elektrycznych w parach rtęci, które emitują promieniowanie ultrafioletowe (UV), przekształcane następnie w światło widzialne. Ze względu na zawartość rtęci ich stosowanie zostało jednak w ostatnich latach istotnie ograniczone w Unii Europejskiej na mocy przepisów środowiskowych. Nowoczesne źródła LED:
• nie zawierają rtęci,
• są trwalsze,
• zużywają znacznie mniej energii,
• osiągają skuteczność świetlną na poziomie ok. 100-150 lumenów na Wat (lm/W) ¹.

Czy warto inwestować w oświetlenie LED?

Zdecydowanie tak – oświetlenie LED to obecnie najbardziej opłacalne rozwiązanie zarówno pod względem ekonomicznym, jak i ekologicznym.

W porównaniu z tradycyjnymi żarówkami LED:

• zużywa nawet o 50-85 proc. mniej energii,
• emituje znacznie mniej ciepła,
• zapewnia taką samą lub wyższą jasność.

Dodatkowo LED-y charakteryzują się bardzo długą żywotnością: od 25 000 do nawet 50 000 godzin, podczas gdy tradycyjna żarówka działa około 1000 godzin ².

Ile można zaoszczędzić?

Przykładowo:
• tradycyjna żarówka 75 W zużywa 0,075 kWh na godzinę,
• przy 5 godzinach świecenia dziennie daje to ok. 137 kWh rocznie.

Dla porównania:
• LED o mocy 10 W (odpowiednik 75 W) zużywa ok. 18 kWh rocznie przy takim samym czasie użytkowania.

Oznacza to, że zastosowanie oświetlenia LED pozwala zmniejszyć zużycie energii nawet o ok. 85 proc. ³.

Choć zakup LED-ów jest droższy niż dawnych żarówek, zwraca się bardzo szybko – często już w ciągu kilku miesięcy. Inwestycja w LED-y to jedna z najprostszych metod na realne obniżenie rachunków za prąd.

Czym są inteligentne żarówki LED

Są to źródła światła wyposażone w diody (LED), tworzące inteligentne oświetlenie energooszczędnego domu (tzw. smart home).

Inteligentne żarówki LED często umożliwiają rozbudowane manipulowanie oświetleniem – a więc regulowanie, jaką moc ma mieć strumień świetlny czy też zmiana koloru światła (RGB LED).

Oprócz tego kluczową funkcjonalnością jest sterowanie nimi z poziomu aplikacji na smartfona. Dedykowane oprogramowanie pozwala na:

• tworzenie harmonogramu pracy w określonych godzinach,
• kontrolowanie zużycia energii,
• po włączeniu do sieci wielu takich żarówek zdefiniować tzw. sceny na konkretne okoliczności (np.: seans przed telewizorem, czy spotkanie ze znajomymi) ⁴.

Jak oszczędzać prąd w domu? 

Wymiana oświetlenia na LED to jeden z najprostszych sposobów na obniżenie rachunków za energię. Warto jednak pamiętać także o codziennych nawykach, takich jak:

• wyłączanie światła w nieużywanych pomieszczeniach,
• stosowanie oświetlenia punktowego,
• wybór odpowiedniej barwy i mocy światła.

Racjonalne gospodarowanie zasobami to styl życia, który opłaca się każdemu z nas – niezależnie od zasobności portfela.

Oszczędności możesz szukać także w zmianie sposobów eksploatacji urządzeń elektrycznych. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w artykule: Jak oszczędzać prąd w domu – 17 skutecznych sposobów. Podpowiadamy, na których domowych urządzeniach można zaoszczędzić najwięcej.

Gdzie wyrzucać żarówki energooszczędne?

Zużytych źródeł światła nie należy wyrzucać do odpadów zmieszanych.

• LED-y oddajemy do punktów zbiórki elektroodpadów,
• świetlówki CFL wymagają szczególnej ostrożności i również powinny trafiać do specjalnych pojemników lub punktów selektywnej zbiórki.

Wiele sklepów umożliwia także zwrot zużytych źródeł światła. Dzięki temu mogą zostać bezpiecznie zutylizowane i poddane recyklingowi.

Czytaj też: Jak oszczędzać na co dzień? 5 zasad mądrego oszczędzania

Przypisy i źródła

1. https://www.eeca.govt.nz/for-homes/energy-saving-technology/choose-good-appliances/led-lighting/ ↩︎
2. https://www.energy.gov/energysaver/led-lighting ↩︎
3. Szczegółowe zestawienie kosztów energii oraz kalkulator oszczędności wynikający z wymiany oświetlenia na LED można znaleźć w materiałach kampanii edukacyjnej Ministerstwa Klimatu i Środowiska – kampania „Oszczędzamy Energię” https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/oszczedzamy-energie ↩︎
4. https://www.benchmark.pl/testy_i_recenzje/inteligentna-zarowka-co-to-jest-i-jakie-ma-funkcje.html ↩︎

Podziel się: